Son yıllarda dünyamızdaki veri oranı adeta bir patlama yaşıyor. Şirketler müşterileri, tedarikçileri ve kendi operasyonları hakkında trilyonlarca veriyi kayıt altına alıyor. Bunun yanında günlük hayatta kullandığımız telefonlarımız, bilgisayarlarımız ve diğer cihazlarımızda gömülü olan sensörler de bu veri dağının giderek büyümesine sebep oluyor.Verilerin bu kadar çoğalması teknojinin gelişimiyle paralel, örneğin yüksek kaliteli bir video için bir sayfa yazının 2000 katı byte gerekiyor. Kaydedilebilen, ilişkilendirebilen, depolanabilen ve analiz edilebilen büyük veri havuzları olarak tanımlayabileceğimiz dev veri bugün küresel ekonomide birçok sektörün önemli bir parçası haline geldi. Dijitalleşen dünyada, müşteriler sahip oldukları akıllı cihazlarla kendi devasa veri havuzlarını kendileri oluşturuyorlar. Birçok insan verilerinin toplanmasına şüphe ile yaklaşıyor.Ancak dev veri ekonomide önemli bir rol oynayabilir. Hem de sadece özel sektöre değil, ulusal ekonomilere de ve doğal olarak onların vatandaşlarına da faydalı olabilir. McKinsey Global Enstitüsü’nün yaptığı araştırmaya göre; dev veri şirketler arasında üretkenliği ve rekabeti güçlendirerek dünya ekonomisinde önemli bir değer yaratabilir. Örneğin; Amerika Sağlık Örgütü, dev veriyi etkili ve yaratıcı bir şekilde kullanabilirse, her yıl değerini 300 milyar dolar artırabilir, bu da Amerika’nın ulusal sağlık harcamalarının yüzde 8 oranında azalması demek. Bir başka örnek de özel sektörden vermek gerekirse bir parakendeci dev veriyi kullanarak potansiyelini artırır ve kar marjını yüzde 60 oranında artırabilir. Avrupa’nın gelişmiş ekonomilerinde, hükümetler 100 milyar euro tasarruf yapabilirler ve bu rakamlara dev verinin yolsuzluğu, hataları ve vergi kaçaklarını azaltabileceği dahil edilmemiştir.

Dijital veri şimdi heryerde, her sektörde, her ekonomide. Ayrıca teknoloji bariyerleri çok düşük, bugün isteyen herkes içinde dünyadaki bütün müziklerin olduğu bir diske 600 doların altında bir ücretle sahip olabilir. 2010’da dünyanın 5’te 3’ü cep telefonu kullanıyordu ve bu telefonların yüzde 12’si akıllı telefondu. 2011’de 30 milyon ‘networked sensor’ ulaşım, otomotiv, endüstri ve parakende sektörlerinde kullanılmaya başladı ve her yıl yüzde 30 oranında artmakta.

Dev veriyi etkili ve yaratıcı kullanmanın birçok yolu var ancak, biz bu yazımızda inovasyon, üretkenlik üzerine duruyoruz ve dev verinin bu ikisi üzerinde büyük bir etki yaratma potansiyeli var. Peki bu her zaman böyle değil miydi? Yani veri kullanımın bilgi ve iletişim teknolojisi üzerinde büyük bir etkisi yok muydu? Bu sorunun cevabı evet. Evet ama veri havuzunun bu kadar büyümesi ve kullanım alanlarının bu ölçüde artması dev verinin önemini artırıyor. Bugün ekonomik çevrede gözle görülür değişiklikler olduğunu görebiliyoruz.

Birçok öncü şirket zaten değer yaratmak için dev veriyi kullanıyor. Ancak diğerlerinin de yarışı sürdürebilmek için dev veriyi keşfetmeleri gerekiyor, buna hükümetler de dahil. Hükümetlerin elinde paralarının değerini ve global ekonomideki etkisini artırmak için büyük bir fırsat var. Kamu sektörü de üretkenliğini dev veriyi etkili bir şekilde kullanarak artırabilir.

Ancak, şirketler, diğer organizasyonlar ve politikacıların önünde gözden kaçırılması gereken bir sorun var. Dev veriyi etkili bir biçimde kullanarak bütün potansiyeli ortaya çıkarabilecek yeterli donanıma sahip insan kıtlığı. Ve yetenekli insan kıtlığı sadece sorunların başlangıcı bunun yanında doğru altyapı ve bu kadar çok verinin güveniliğini sağlamak gibi zorlukları da var.

Dev veri birçok yolla değer yaratıyor;

Şeffalık yaratıyor, basit bir örnek vermek gerekirse, dev veriyle beraber hissedarlar çok rahat ve hızlı bir şekilde istediği veriye ulaşabiliyor.

Performansı arttımak ve ihtiyaçları keşfetmek için gerekli deneylerin yapılmasına fırsat verir. Digital formda işlem verilerini kaydeden organizasyonlar personellerinin hangi günler hasta olduklarından envanterlerine kadar her türlü veriyi daha doğru ve detaylı şekilde toplayabilirler. Bilgi teknolojisiyle de topladıkları bu verilerle istedikleri analizi yapabilirler.

Hedef müşteri kitlesini atacağı adımları seçerken segmentlere ayırmaya fırsat verir. Yeni bir ürün piyasaya sürecekken ya da promosyon veya reklamlarda bu segmentasyon gerçekten şirketler için faydalı olur.

Dev veriyle birlikte hatalı olabilecek insan kararlarını otomotik algoritmalarla değiştirebiliriz. Bu algoritmalarla riskleri minimize edebilir ve daha komplex kararlar alabiliriz. Dev veriden sonra karar alma süreci aynı kalmayacaktır. Zorlu ve uzun süren karar alım sürecini saniyelere indirebilen bir mucizemiz var artık.

Yeni iş modelleri, ürünler ve hizmetler üretilmesine yardımcı olur.

Bu anlattıklarımız sadece dev veriye bir balangıç yapmak olur. İnsanoğlunun günümüze kadar ürettiği veriyi artık saatler içinde üreten digital dünyanın insanları, yani biz daha bu yolun başındayız. Eğer etkili bir şekilde bu veri okyanuslarını kullanabilirsek, sadece özel sektörde değil kamuda da hatta biz bireylerin dünyasında da yenilikçi fikirlere yol açabiliriz ve dünyayı daha iyi bir yer haline getirebiliriz.

Benzer içerikler için GlokalWeb‘i FacebookInstagram ve Twitter‘da takip etmeyi unutmayın!

Altan Çelik | ODTÜ İşletme

 

“Sektörel” kategorisinde benzer yazılar:

İletişim denince akla gelen ilk markalar arasında Avea, TTNET ve Türk Telekom yer alıyor. Bu üç marka gerek hizmet kalitesi gerek müşterilerinin ihtiyaçlarına cevap vermesi yönüyle geniş bir müşteri kitlesine sahip. Üçünün de aynı gruba dâhil olmasının verdiği güvenilirlik, bu popülerliğe katkı sağlıyor… devamı için tıklayınız.

Yazar Hakkında

İlgili Yazılar

Yorum Yazın